Οση αξια κουβαλει ενα κομματι Κ Ρ Η Τ Η δεν το χαριζω κι ας μου πουν να παρω τον πλανητη
Απ' του Εθνάρχη την κορφή γνώρισες τα Χ α ν ι ά μας το ενετικό λιμάνι μας και τα αισθήματα μας
Σου το 'χα πει κάποτε, θα σου το πω και τώρα στο Ρ έ θ υ μ ν ο ο ήλιος παντα φαίνεται μετά απο κάθε μπόρα
Πηρες κακουργα ξενητια τις ομορφες στιγμες μου αχ να'μουν στο Η ρ ά κ λ ε ι ο να πινω τις ρακες μου
Τη χάρη σου ζηλεύουνε του κόσμου όλα τα μέρη, Λ α σ ί θ ι μου πανέμορφο χειμώνα καλοκαίρι
Δευτέρα, 26 Μαρ 2012 07:40

Όρη της Κρήτης

Αξιολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Όρη

Η Κρήτη είναι ένα πολύχρωμο παζλ μυθολογίας, ιστορίας, περήφανων ανθρώπων, βουνών, φαραγγιών και θάλασσας. Τα κομμάτια αυτού του παζλ συνθέτουν μια εικόνα μοναδική και μαγική, μια εικόνα που θα ζωντανέψει μπροστά σας αν μπορέσετε και τα δείτε από κοντά.

Τα βουνά της Κρήτης σχηματίζουν μεγάλης ποικιλίας γεωλογικούς σχηματισμούς, μικρές λεκάνες, κοιλάδες, φαράγγια, σπήλαια και οροπέδια. Ανήκουν στο τόξο, που ξεκινά από τις Δυναρικές Άλπεις και περιλαμβάνει τους μεγαλύτερους ορεινούς όγκους της χώρας

Λευκά Όρη ή Μαδάρες

Λευκά Όρη

Ξεκινώντας από το δυτικό τμήμα και προχωρώντας ανατολικά συναντάμε, στη νότια περιοχή του νομού Χανίων, τα Λευκά Όρη ή Μαδάρες, με υψηλότερη κορυφή τους Πάχνες (2.453 μέτρα). 

Καταλαμβάνουν μια έκταση μήκους 50 και πλάτους 25 χιλιομέτρων και ουσιαστικά το μεγαλύτερο τμήμα του νομού Χανίων.

Υπάρχουν αρκετές διαδρομές και τρόποι να τα προσεγγίσει κανείς είτε από τη νότια είτε από τη βόρεια πλευρά τους. Περισσότερο ενδιαφέρον πάντως παρουσιάζει η διάσχιση του όλου συγκροτήματος σε σχέση με την ανάβαση σε κάποιες μεμονωμένες κορυφές.

Ο χρόνος για την διάσχιση διαφέρει από εποχή σε εποχή, πάντως σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να υπολογίζεται σε αρκετές ώρες. Τέλος στην περιοχή των Λευκών Ορέων και κυρίως στη νότια πλευρά τους συναντούμε κάποια από τα μεγαλύτερα φαράγγια της Ελλάδας (Σαμαριάς, Φαράγγι του Ελυγιά, Κλάδου, Τρυπητής) τα οποία και από μόνα τους αποτελούν μια ενδιαφέρουσα προοπτική.

Ίδη ή Ψηλορείτης

Ψηλορείτης

Δεύτερη μεγάλη οροσειρά είναι η Ίδη ή Ψηλορείτης, το υψηλότερο όρος της Κρήτης, με υψηλότερη κορυφή τον Τίμιο Σταυρό (2.456).

Μυθικό και ιερό βουνό στην αρχαιότητα ο Ψηλορείτης ή Ίδη είναι ένα από τα ψηλότερα βουνά της Ελλάδας. Η ονομασία Ψηλορείτης είναι νεώτερη και αναφέρεται στο έγγραφο διανομής της Κρήτης στα δώδεκα αρχοντόπουλα το 1184 ως "το όρος το υψηλόν" (Η αρχαία ονομασία "Ίδη" προέρχεται από την εξαίσια θέα που παρουσιάζεται από την κορυφή, από όπου φαίνονται μεγάλες εκτάσεις (σχεδόν ολόκληρη η Κρήτη) και μάλιστα οι αρχαίοι έλεγαν ότι το βουνό αυτό έχει το προνόμιο να βλέπει τον ήλιο πριν ανατείλει.)

Η πιο ακριβής ετυμολογία της λέξης "Ίδη" ή "Ίδα" σημαίνει δασωμένο βουνό, δρυμός ή άλσος, πράγμα το οποίο υποδηλώνει ότι κατά τους αρχαίους χρόνους η δασοκάλυψη και γενικά η βλάστηση ήταν πολύ πιο πλούσια από αυτήν που βλέπουμε σήμερα.

Οι νότιες πλαγιές είναι απότομες και το μεγαλύτερο ποσοστό της περιοχής είναι καρστικοποιημένο και περιλαμβάνει φαράγγια, πόλγες, πολυάριθμες δολίνες και πολλές εκατοντάδες σπήλαια και βάραθρα περιλαμβανομένων και του βαθύτερου της Ελλάδας (- 475 m).

Δυτικά της Ίδης, στα όρια των επαρχιών Αγίου Βασιλίου και Αμαρίου του νομού Ρεθύμνης, υψώνεται το Όρος Κέρδος (1.777) και νότιά του ο Σιδέρωτας (1.136). 

Το Κέντρος είναι ένα από τα ψηλότερα βουνά της Κρήτης με ύψος 1776 μ. Βρίσκετει νοτιοδυτικά της οροσειράς του Ψηλορείτη με τον οποίο οριοθετεί την κοιλάδα του Αμαρίου. Το Κέντρος αποτελείται από ασβεστολιθικά πετρώματα και έχει κωνικό σχήμα. Το τοπίο χαρακτηρίζεται από φαράγγια, βράχους και σχεδόν γυμνές πλαγιές, με την κύρια μορφή βλάστησης να αποτελείται από θάμνους και φρύγανα.

Στην περιοχή φύονται ενδημικές και σπάνιες ποικιλίες φυτών όπως τουλίπες, ανεμώνες, ορχιδέες, υάκινθοι, κ.ά. Λόγω της σημασίας της χλωρίδας και της πανίδας του, το Κέντρος περιλαμβάνεται στο πανευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Ένα πεζοπορικό μοναπάτι (Ε4) οδηγεί στην κορυφή του βουνού.

Στις υπώρειες του Κέντρους και σε υψόμετρο από 400 έως 600 μέτρα είναι χτισμένα μια σειρά από μικρά χωριά, γνωστά συλλογικά ως τα χωριά του Κέντρους.

Βόρεια της Ίδης βρίσκεται το Όρος Κουκούλωνας (1.083), ενώ στα νότια παραλιακή περιοχή του νομού Ηρακλείου το Όρος Κόφινας ή Αστερούσια (1.231) δεσπόζει πάνω στις ακτές. 

Πρόκειται για ένα τραχύ και γυμνό βουνό στο οποίο βρίσκει κανείς μικρές εκτάσεις πεύκων και άγριων χαρουπιών. Στο βουνό κυριαρχεί η θαμνώδης και ποώδης βλάστηση η οποία αποτελείται από σχίνα, θυμάρι, δίκταμο, ματζουράνα και άλλα βότανα. Οι κυριότερες ασχολίες των κατοίκων που ζουν πάνω στον Κόφινα είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία και η μελισσοκομία.

Στον Κόφινα συναντάει κανείς τον υπό εξαφάνιση γυπαετό Gypaetus Barbatus ο οποίος τοπικά ονομάζεται και «κοκκαλάς» λόγω της συνήθειας του να ρίχνει από ψηλά τα κόκαλα των πεθαμένων ζώων τα οποία βρίσκει και να τρέφεται με το μεδούλι τους.

Άλλα σημαντικά αρπακτικά που συναντώνται στην περιοχή είναι το Όρνιο Gypus fulvius, ο χρυσαετός Aquila chrysaetos, ο σπιζαετός Hieraaetus fasciatus και ο πετρίτης Falco peregrinus. Το καλοκαίρι εμφανίζεται και ο μαυροπετρίτης Falco eleonorae.

Στο βουνό συναντάει κανείς αραιούς οικισμούς μεγέθους μέχρι τριακοσίων έως τετρακοσίων ατόμων. Το βουνό έχει δώσει το όνομά του σε έναν από τους δήμους που βρίσκονται στους πρόποδες του, το δήμο Κόφινα.

Δίκτη ή Λασιθιώτικα Βουνά

Λασιθιώτικα Όρη

Τρίτη μεγάλη οροσειρά της Κρήτης είναι η Δίκτη ή Λασιθιώτικα Βουνά, με μέγιστο υψόμετρο 2.148. Βόρεια της Δίκτης υψώνεται το Όρος Σελένα (1.559) και ανατολικά της τα Όρη Θρυπτής (1.476) και το Όρος Ορνό (1.237). 

Η Δίκτη ή Λασιθιώτικα Όρη είναι οροσειρά στην Κρήτη, που εκτείνεται στα ανατολικά του νησιού, σχηματίζοντας το Οροπέδιο Λασιθίου (μέσο ύψος 866 μ.) που είναι το μεγαλύτερο σε ολόκληρη την Κρήτη.

Στα νοτιοανατολικά η κύρια κορυφογραμμή, με ύψος 2000 μέτρα έχει σχήμα πετάλου γύρω από την δασωμένη κοιλάδα του Σελάκανου. Αποτελείται από τις κορυφές Σκαφιδαράς, Λάζαρος, Σπαθί, Αφέντης Χριστός/Ψαρή Μαδάρα, Μαδάρα. Βόρεια του κυρίας κορυφογραμμής βρίσκεται το οροπέδιο Λασιθίου και βορειοανατολικά το οροπέδιο του Καθαρού.

Στα Βορειοδυτικά του πετάλου και νοτιοδυτικά του οροπεδίου Λασιθίου βρίσκονται οι κορυφές Βιργιωμένο όρος, Τούμπα Μούτσουνας, Σαρακηνό και Αφέντης. Βορειοανατολικά και ανατολικά του οροπεδίου του Καθαρού βρίσκονται οι κορυφές Καθαρό Τσίβη και Πλατιά Κορυφή. Τέλος Βορειοανατολικά του οροπεδίου υψώνεται ο όγκος της Σελένας που στα νοτιοανατολικά εκτείνεται στην κορυφή Μαχαιράς. 

Η περιοχή όπου βρίσκεται η Δίκτη αποτελεί μια από τις ευφορότερες περιοχές της Κρήτης και είναι οικολογικής σημασίας, καθώς αποτελεί τόπο διαμονής αρπακτικών πτηνών. Στα νοτιοανατολικά και κυρίως στη κοιλάδα του Σελάκανου υπάρχουν σημαντικά δάση. Τα δασικά είδη που κυριαρχούν είναι τραχεία Πεύκη, πρίνος (πουρνάρι), κρητικός σφένδαμος, λιοπρίνι και άγριο κυπαρίσσι.

Στα βορειοανατολικά της Σελένας υπάρχει δάσος από Αριές (Αζιλακόδασος). Επίσης οι περιοχές μέσου υψομέτρου αποτελούν καταφύγιο του ενδημικού και απειλούμενου είδους Zelkova Abelicea (Αμπελιτσά).

Τα δάση της Δίκτης έχουν μειωθεί δραματικά σε σχέση με την περίοδο ως την Τουρκοκρατία, οπότε υπήρχαν πυκνά δάση με αγριοκάτσικα. Στα χρόνια της Κατοχής (1941-44) πολλά δάση καταστράφηκαν από τους Γερμανούς, επειδή αποτελούσαν προστασία για τους αντιστασιακούς αγωνιστές. Οι πλαγιές με χαμηλά υψόμετρα είναι κατάφυτες από ελιές και χαρουπιές και πεύκα στα νοτιοανατολικά.

Τα εύφορα οροπέδια και οι ορεινές κοιλάδες της Δίκτης παράγουν ποικιλία γεωργικών προϊόντων όπως πατάτες, κηπευτικά, αχλάδια, μήλα και καρύδια. Επίσης στα ορεινά υπάρχει σημαντική παραδοσιακή κτηνοτροφία αιγοπροβάτων. Στα βράχια και τους γκρεμούς της Δίκτης, ευδοκιμεί το κρητικό δίκταμο ή έρωντας το οποίο έχει πάρει το όνομά του από τη Δίκτη.

Στο οροπέδιο Λασιθίου, κοντά στο χωριό Ψυχρό, βρίσκεται το Δικταίο Άντρο, το σπήλαιο στο οποίο γεννήθηκε και ανατράφηκε ο Δίας, σύμφωνα με τη μυθολογία.

Διεύθυνση Συλλόγου

Σύλλογος Κρητικών Φθιώτιδος
Όθωνος 1, Πλατεία Λαού
Λαμία, ΤΚ: 35100

Στοιχεία επικοινωνίας

Τηλέφωνο: 22310 23881
email: info@kriteslamias.gr